Bu hızla devam ederse 75 yılda Bursa’yı dönüştüremeyiz

İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Bursa Şube Başkanı Mehmet Albayrak, kentsel dönüşünde Bursa’nın istenilen yerde olmadığını belirterek, yüzde 6’sı deprem anında çökme riski taşıyan yapı stokunun bu hızla devam ederse 75 yıl gibi bir sürede ancak dönüştürülebileceğini söyledi. Başkan Albayrak, Bursa’nın bu kadar zamanını olmadığını vurguladı.Yüzde 66’sı 1’nci ve 2’nci derecede deprem bölgesinde yer alan Türkiye’de, 1999 Marmara Depremi’nin ardından 13 yıl sonra hayata geçirilen kentsel dönüşüm, kaçak ve mühendislik hizmeti almamış yapı stoğuna sahip Bursa’nın da gündeminde. Kentsel dönüşüm çalışmalarının ne kadar hızlı ilerlediği, çevresel, sosyal ve ekonomik boyutu tartışılırken İMO Bursa Şube Başkanı Mehmet Albayrak’ta akademik oda bakış açısı ile Bursa’daki dönüşüm çalışmalarını değerlendirdi.

Ülke nüfusunun yüzde 70’i ve büyük sanayi tesislerinin yüzde 75’inin deprem tehlikesi altında olduğuna dikkat çeken Albayrak, mevcut yapı stokunun büyük bir kısmının deprem güvenliği bulunmadığını kaydetti.

DÖNÜŞÜM İYİ UYGULANMALI

Sosyal, kentsel, finansal, yasal, yıkım ve geri dönüşüm boyutu ile son derece önemli konuları içeren “dönüşüm” kavramının iyi irdelenmesi ve uygulanması gerektiğini belirten Başkan Albayrak, “Kent yaşamına sadece mekansal ölçekte bakmamak gerekir. Planlı bir kentsel dönüşümün çözümü, altyapı-yol- yeşil alan- sosyal donatı alanı, eğitim ve dini alanların bütünsel planlaması ile sağlanabilir. Oysa bugün kentsel dönüşüm yık-yap anlayışı ile sürdürülüyor. Kentsel dönüşüm parsel bazında bir planlamanın sonucu olarak değil, kent planlamasının kendisi olarak ele alınmalıdır” dedi.

PARSEL BAZINDA DÖNÜŞÜM DEPREM RİSKİNİ ORTADAN KALDIRMAYA YETMEZ

2012 yılında çıkartılan 6306 sayılı Afet Riski Altında Bulunan Alanların Dönüştürülmesi Yasası’nın şehir planlamasında önemli bir adım olduğunu ifade eden İMO Bursa Şube Başkanı Albayrak, 1999 yılında var olan mühendislik hizmeti almamış yapıların bugün de varlığını sürdürdüğünün altını çizdi. “Marmara Depremi öncesi inşa edilen yapılar hızlı bir şekilde ön incelemeye tabi tutulmalı” diyen Başkan Albayrak Bursa’nın riskleri ile ilgili şunları söyledi:

“Parsel bazında yapılan uygulamalar ve plan değişiklikleri şehrimizdeki mevcut yapı stoğu ile ilgili deprem riskini ortadan kaldıramaz. Bursa özeline baktığımızda yaklaşık 600 bin konut stokunun istatistiksel olarak yüzde 60’ı riskli. Bu yapı stokunun yaklaşık yüzde 6’sının deprem anında çökebileceğini düşünürsek yaklaşık 22 bin binanın yeniden yapılması gündemimizde. Belediye meclislerimizden bir yılda dönüşümle ilgili plan değişikliklerinin sayısını dikkate aldığımızda ortalama 75 yıl gibi bir süreye ihtiyaç duyuluyor. Oysa, Bursa’yı da etkileyecek olan Marmara Depremi ve küçük kıyamet olarak bilinen 1855 Bursa depreminin yinelenme periyotu çok yakın.”
Parsel bazında uygulamalarla bu dönüşümün gerçekleştirilemeyeceğini yineleyen Başkan Albayrak, Bursa’nın önceliğinin mevcut yapı stokunun envanterini çıkartmak ve bütüncül planlamalarla dönüşümü başlatmak olduğunu bildirdi.

YENİ YAPI STOKU HAKKINDA DEĞERLENDİRME

Yeni konut stoğunun durumunu da değerlendiren Başkan Albayrak, “İMO Bursa Şubesi olarak 1999 yılına kadar denetim eksikliğini vurguladık. 2000 yılından sonra ancak Türkiye’de modern bir denetim sistemi geldi. 2001 yılında yürürlüğe giren yapı denetim kanunu ile malzemelerin kalitesi denetlenmeye başladı. İnşaatta kullanılan malzemelerin kalite standardı, denetimlerin artmasıyla yükseldi. Deprem güvenliği birinci sırada yer almaya başladı. Buna bağlı olarak yeni yapı stoğunun 99 öncesine göre daha iyi durumda olduğunu söyleyebiliriz” şeklinde konuştu.